Evlilik Sağlık Raporu İçin Gerekli Testler Nelerdir?

Evlilik için gerekli sağlık raporunda yapılan testler, kanunen evliliğe engel oluşturacak durumların var olmadığının kanıtı niteliği taşımaları açısından yapılmaktadır. bu kapsamda yapılacak testler, kan testleri, akciğer grafisi, kalp testleri gibi genel testlerdir. Aslen kanunlar bazında testlerin hiçbirini yaptırmak zorunlu değildir. Ancak kanunen evliliğe engel pozisyonu oluşturulmadığının kanıtı olarak evlilik sağlık raporu alınmaktadır.

Evlilik Sağlık Raporunda Hangi Testler Yapılır?

Evlilik sağlık raporu alınırken yapılan testler şöyle sıralanabilir:

• Kan testi yapılmaktadır.
• İdrar testi yapılmaktadır.
• Fiziksel muayene yapılmaktadır.
• Göz muayenesi yapılmaktadır.
• Akciğer grafisi çekilmektedir.
• Evlilik sağlık raporu alınan doktor, şüphe duyduğu herhangi bir hastalık için dilediği testi yapabilme hakkına sahiptir.

Evlilik Sağlık Raporu İçin Fiziksel Muayene

Evlilik için sağlık raporu alınırken fiziksel muayenenin kapsamı şu şekildedir:

• Ağız muayenesinde dudak rengi, dil, dilin altı, damak bölümleri dikkate alınmaktadır.
• Batında cilt göz ile muayene edilir.
• Koltukaltı ve kasıkta deri rengi ve deri esnekliği muayene edilmektedir.
• Dizler ve genel yüz muayenesinde deri rengi ve gözeneklere bakılır. Sarımsı bir rengin görülmesi durumunda doktor, şüphe nedeniyle kan tahliline gönderebilir.

Evlilik Sağlık Raporunda Kalıtsal Hastalık Taraması

Kalıtsal hastalıkların sağlık raporunda taranması için kan alınması gerekmektedir. kişilerin itiraz etmemesi halinde kan alımı yapılarak tarama yapılır. Ancak kişiler, buna itiraz etme hakkına sahiptir.

Alınacak kan ile orak hücreli anemi taşıyıcılığı, talasemi taşıyıcılığı ve diğer kan hastalıklarının yaşanma durumu ya da meydana gelecek çocuklarda görülme olasılığı hesaplanmaya çalışılır. Bu kapsamda elde edilecek bulgular kişilere söylenerek bilgilendirilmeleri sağlanır. Bu sayede kişilerin çocuklarının bu hastalıklara yakalanma durumunun önüne geçilmeye ve kişilere danışmanlık hizmeti verilmeye çalışılmaktadır.

Alınacak kan testi ile genetik hastalıkların taşınma durumu belirlenir ve sonuç her ne olursa olsun, taraflar haberdar edilir. Bu bağlamda kişilerin sonuçlarına göre her ikisinin de bir hastalığı taşıdığı öğrenilirse, kişiler bu konuda bilgilendirilir ve çocuklarında hastalığın görülme oranının  neredeyse %100 olduğu bilgisi verilir. Bu sayede kişilerin gerekli danışmanlık hizmetlerini hem evlenmeden önce, hem evlendikten sonra almaları sağlanır. Bunun yanında taraflardan birinin taşıyıcısı olduğu bir hastalığın var olması durumunda, yine her iki taraf da konu hakkında bilgilendirilir.

Hangi Durumlarda Evlilik Sağlık Raporu Verilmez?

Evlilik sağlık raporunun verilmeyeceği durumlar, şu şekilde sıralanabilir:

• Frengi
• Bel soğukluğu
• Yumuşak şakr
• Cüzam
• Akıl hastalığı
• Orak hücreli anemi
• Thalassemia
• Verem
• İleri düzeyde kanser

Belirtilen hastalıklar, kişilerin taşıyıcı olması durumunda dahi, doğacak çocukların engelli olmasına neden olabilmektedir. Bu nedenle bu hastalıkların varlığı durumunda kişilerin evlenmesine izin verilmemektedir. Bunun yanı sıra bazı hastalıklarda evlenme, kişilerden birinin ya da her ikisinin istismarı ile sonuçlanabilmektedir.

Örneğin ileri düzey kanser durumunda kişinin akıl sağlığının yerinde olduğuna dair kanıt aranması ile evlilik ertelenmelidir. Bunun yanında kişilerin ölümlerinin kesinleşmesi halinde her iki tarafla da detaylı bir şekilde konuşulması ve evliliğin nelere yol açacağının anlatılması sonucu rıza belgesi imzalatılmalıdır. Sonrasında tarafların akıl sağlıklarının da kontrol edilmesi sonucu evliliğe izin verilmektedir.

Evliliğe Engel Olabilecek Hastalıkların Tespiti Durumunda Neler Yapılır?

Evliliğe engel hastalıkların varlığı, hastalığın boyutuna göre müdahaleyi gerekli kılmaktadır. Bu kapsamda yapılacak müdahale için, kişinin hastalığı baz alınır. Bu bağlamda yapılacak iki müdahale türü bulunmaktadır:

• İlk müdahale türü, akıl hastalığı sınıfına giren durumlarda yapılması gerekenlerdir. Bu bağlamda yaygın anksiyete, bipolar bozukluk, ileri düzey depresyon gibi karşısındaki kişinin de akıl sağlığını bozacak durumlar kişilere tebliğ edilir. Ancak kanunen, yalnızca bu durumların tebliği mümkündür. Her iki taraf da bu durumlara rağmen evlenmek istiyorsa, yapacak bir müdahale bulunmamaktadır. Ancak zihinsel engel seviyesindeki durumlarda kanunlarda bulunan ‘Ayırt etme gücüne sahip olmayanlar evlenemez.’ Maddesi yürürlüğe girer.
• Bunun yanında her bir fizyolojik hastalık için, eğer ayırt etme yeteneğini etkileyen bir durum bulunmuyorsa, evlenme hakkı bulunmaktadır. Ancak taraflara doktor tarafından bu durum tebliğ edilir. Hem sağlıklı kişiden, hem hasta kişiden evlenme talebini dile getiren türden bir dilekçe yazmaları istenir. Bu dilekçenin yürürlüğe girmesinden sonra evlilik gerçekleşebilir.

Evlilik Sağlık Raporunda Kan Testleri

Evlilik sağlık raporu alınırken kan testi yapılması durumunda kişilerin belirtilen kan testine rıza göstermemesi ve yapmak istememesi durumu görülebilir. Kanunen kan testi yapılması zorunlu değildir. Ancak kan testini gerektiren hallerin varlığında şüphe edilmesi halinde kişilerin kan testleri yaptırması zorunluluğa dönüşür.

Anayasaya göre kan tahlili, vücut bütünlüğüne tehdit ihtiva etmektedir. Bu nedenle zorla kan tahlili yapılması söz konusu değildir. Ancak doktorun kan testi ile belirlenecek bir durumdan şüphelenmesi durumunda kişiler, bu testi yaptırmakla yükümlü hale gelirler. Örneğin kişilerden birinde veremden şüphelenilmesi halinde kişi, söylenen testlerin tamamını yaptırmakla yükümlüdür.

Evlilik Sağlık Raporunda Akciğer Grafisi

Akciğer grafisini evlilik sağlık raporu için çekilmek, çok fazla sağlık kurumunda gerçekleştirilmeyen bir eylemdir. Kanunen evlilik sağlık raporu alımında kişiler, akciğer grafisi çekilmekle yükümlü değildir. Ancak kişilerin bu filmi çekilmeseler dahi verem, tüberküloz gibi hastalıklara karşı bilinçlendirilmesi amacıyla doktorlarla görüşmeleri, istekleri dahilinde akciğer grafisi çekilmesi sağlanması kararlaştırılmıştır.

Bu kapsamda yapılacak çalışmalarda kişilerin veremin belirtileri ve diğer akciğer hastalıklarının belirtileri hakkında bilgilendirilmesine önem verilmiştir. Sağlık raporu almak amacıyla hastaneye giden çiftler, iç hastalıkları uzmanlarına yönlendirilerek gerekli bilgileri bu şekilde almaları sağlanmaktadır. Bu sayede dilerlerse akciğer filmi çekilebileceğine dair de bilgilendirilmiş olurlar.

Sağlık Raporu Sonucu Evliliğe Engel Olabilir Mi?

Sağlık raporu sonucunun evliliğe engel teşkil etmesi söz konusu değildir. Bu bağlamda Anayasa’da sağlık raporu sonucunun evliliğe engel olamayacağı ile ilgili açık bir madde yer almaktadır. Maddeye göre hastalık her ne olursa olsun, rapor sonucu ne olursa olsun, kişilere evlilik ehliyeti verilmektedir. Bu bağlamda evlenmesine izin verilmeyen tek grup, akli dengesi yerinde olmayan kişilerdir.

Bu kişiler için de kanunlarda açıkça herhangi bir sınırlama getirilmemesi, hangi akıl hastalığı grubuna evlenme ehliyeti verilmediği sorusunu yanıtsız bırakmıştır. Şizofreni hastalarının dahi kanunen evlenmesine izin verilmektedir.

Sağlık raporunun alınması aşamasında öğrenilen bir hastalık varsa, raporda hastalığın varlığı açıkça yazmaktadır. Rapor ile başvuru yapılarak nikah günü alınan belediyelere rapor teslim edildiğinde, üzerinde kişinin hastalığı ve hastalık hakkında verilen danışmanlık hizmetlerinin kapsamı anlatılmaktadır. Bu bağlamda tarafların hastalıkları hakkında ayrı konuşulmaz. Her iki taraf ile aynı anda konuşulur ve birbirinin hastalıklarından haberdar olmaları istenir.

Nikah Memurunun Evlilik Sağlık Raporu Görmek İsteme Hakkı Var Mıdır?

Evlilik sağlık raporunun nikah memuruna gösterilmesi, aslen memurun yetkisi olsa dahi yapılmayan bir işlemdir. Evlilik sağlık raporu, nikah gününden birkaç gün önce yapılan son belge teslimleri sırasında yetkililere iletilmektedir. Bunun dışında başka bir kimsenin alınan sağlık raporunu görmek isteme yetkisi yoktur. Bunun yanında tüm sağlık raporlarında, ortaya çıkan ya da var olan hastalık her ne olursa olsun ‘evlenmesinde mani bulunmamaktadır’ yazısı yer almaktadır.